نشخوار فکری

ما در این مقاله به یک موضوع و مسئله‌­ی شایع ذهنی؛ یعنی نشخوار فکری می‌پردازیم. اگر شما هم جزو افرادی هستید که دائماً با افکار منفی در ذهن خود مواجه هستید و به این فکر می‌کنید که مثلا “چرا یک مسئله یا رخداد برای شما به وقوع پیوسته است؟” و یا “چرا شما برای رفع این رخدادها هیچ کاری نکرده‌اید؟!”؛ احتمال اینکه این مطلب به دردتان بخورد بسیار زیاد است. نشخوار ذهنی یکی از مسائل شایع بین خانم­‌ها و آقایان هست که با افزایش آگاهی و استفاده از روش‌های موثر می‌توان به درمان آن پرداخت. پس اگر تمایل دارید با راه‌های درمانی این مشکل، علت‌های بروز آن و تاثیراتی که افکار منفی و مخرب بر زندگی شما دارند آگاه شوید با این مقاله همراه باشید.

نشخوار ذهنی یا افکار مخرب چیست؟

نشخوار ذهنی که با نام افکار مخرب هم شناخته می‌شود جز یکی از شایع‌ترین مسائل و مشکلاتی هست که به دلایل مختلفی نظیر شیوه تربیت نادرست اشخاص در دوران کودکی، بیماری روانی و … رخ می‌دهد. نشخوار ذهنی در واقع، فکر کردن افراطی به موضوعات رخ داده در گذشته یا آینده است، موضوعاتی که در حال حاضر لزومی به فکر کردن در مورد آن­ها وجود ندارد. اگر شما هم جزو افرادی هستید که دائماً در پی چرایی مسائل و مشکلات زندگی خود هستید و یا خواهان دستیابی به علتی فلسفی در رابطه با مسائل و مشکلات خود می­باشید، احتمالاً دچار افکار نشخواری هستید. این افکار معمولاً ماهیتی منفی و یا مخرب در زندگی خود هستید.

نشخوار فکری ، نشخوار ذهنی ، اشتغال ذهنی

علت بروز نشخوار فکری چیست؟

حالا که با نشخوار فکری بیشتر آشنا شده‌اید بیایید نگاهی به علت‌ها و دلایل بروز این نشخوارها و افکار منفی بیندازیم تا بتوانیم راحت‌تر علت رخداد این مشکل را در درون خود بررسی کرده و به این افکار منفی بپردازیم. از جمله علت‌های بروز افکار منفی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تربیت نامناسب والدین در کودکی

تربیت نادرست والدین در دوران کودکی می‌­تواند یکی از دلایل بروز نشخوارهای فکری باشد. اگر والدینی داشته‌اید که دائماً شما را مورد سرزنش و یا نقد قرار می‌داده‌اند احتمال وجود چنین افکاری برایتان زیاد است. در واقع، می‌توان گفت نحوه تربیت والدین در کودکی می­‌تواند منجر به افکار منفی نسبت به خود، خود سرزنش‌گری و حساسیت به انتقاد در بزرگسالی ‌شود. هرچه والدین تربیت نامناسبی را در کودکی بر کودک خود اعمال کرده باشند، احتمال اینکه فرد در بزرگسالی با افکار مخرب  مواجه شود، بیش از دیگر اشخاص است. البته با استفاده از روش‌هایی می‌توان به درمان این افکار مخرب پرداخته و زندگی بزرگسالی اشخاص را با آرامش و آسایش بیشتری همراه کرد.

  • استرس، اضطراب و اعتماد به نفس پایین

افرادی که دچار استرس و اضطراب شدید هستند و یا با مشکلاتی نظیر اعتماد نفس و عزت نفس پایین مواجه هستند معمولاً دچار افکار منفی و یا نشخوارهای ذهنی می‌شوند. این افراد سعی می­‌کنند با پرداختن به نشخوارهای ذهنی و اشراف داشتند به آنها، به نوعی اعتماد به نفس خود را حفظ کنند. این فقط یک رویه کنترل افراطی در ذهن بوده و تاثیر مثبت طولانی مدت در زندگی فرد ندارد. با تقویت عزت نفس، رفع استرس و اضطراب این افراد، می­‌توان به بهبود شرایط‌شان کمک کرد.

  • افسردگی

یکی از نشانه‌­های ذهنی یا شناختی شایع در افسردگی، درگیر شدن درافکار نشخواری است. چنین افرادی معمولاً اشتغال ذهنی با موضوعات و اتفاقات گذشته دارند. افراد افسرده به طرز بیمارگونی به کارهایی که در گذشته انجام نداده­اند، فرصت‌هایی که از دست داده‌­اند و … فکر می­‌کنند. خودسرزنش­گری معمولاً یکی از ویژگی­‌های بارز افکار نشخواری مرتبط با افسردگی است. با درمان افسردگی تا حد زیادی این افکار هم کمتر می­‌شوند.

مطالعه بیشتر: اختلالات افسردگی

  • ضربه عاطفی و روحی شدید

اشخاصی که در دوران کودکی و بزرگسالی عزیزی را از دست داده و یا با ضربه‌های عاطفی شدیدی نظیر طلاق، تجاوز، مرگ عزیزان و…  مواجه شده‌اند، معمولاً با نشخوارهای فکری زیادی دست و پنجه نرم می‌کنند. در چنین افرادی معمولاً نشخوارها منجر به افسردگی می‌­شوند. افسردگی نیز موجب تداوم نشخوار شده و آنها را در چرخه نشخوار-افسردگی گیر می­‌اندازد.

  • کمال­‌گرایی و ایده‌آل‌گرایی

معمولاً، افرادی که شخصیت کمال‌گرا و ایده‌آل گرا دارند دائماً از خود ایراد گرفته و شخصیت خود را نقد می‌کنند. با مرور زمان این ایرادگیری و نقد شخصیت یک سبک فکری برای آنها شده و باعث پر رنگ­تر شده افکار منفی در ذهنشان می­‌شود. البته، وجود والدین نقاد و ایرادگر در دوران کودکی هم می‌تواند میزان افکار منفی را در ذهن این اشخاص پررنگ‌تر نمایید.

  • وجود شرایط سخت اقتصادی

وجود شرایط سخت اقتصادی و یا بیکاری هم از علت‌های دیگری است که باعث افزایش افکار منفی اشخاص می‌شود.  اگر شما هم جزو اشخاصی هستید که از لحاظ مالی در وضعیت ایده آل و مناسبی قرار ندارید احتمالاً دائماً با افکار منفی زیادی در زندگیتان مواجه می‌شوید.

نشخوار فکری ، نشخوار ذهنی ، اشتغال ذهنی

نشخوارهای ذهنی مرتبط با چه مشکلات روانشناختی بوده و باعث بروز چه مشکلاتی می‌شوند؟

همانطور که در بخش‌­های فوق اشاره شد، استرس، اضطراب و افسردگی می‌توانند باعث تشدید افکار منفی ذهنی اشخاص شوند. البته، افکار ذهنی مخرب هم تاثیر شدیدی بر تشدید اختلالات مختلفی همچون افسردگی دارند. حالا بیایید به بررسی این اختلالات بپردازیم:

  • افسردگی

افسردگی جزء اولین مشکلاتی است که افراد را درگیر افکار منفی و نامطلوب می‌کند. تصور کنید، شما دائماً با افکار نشخواری، منفی و خودسرزنش­گرانه مواجه باشید؛ این افکار قطعاً پس از مدتی شما را دچار افسردگی شدید کرده و خود را دست کم خواهید گرفت. به همین علت، می‌توان گفت وجود افکار منفی باعث تشدید افسردگی در افراد می‌شود.

  • اضطراب

از دیگر اختلالاتی که به واسطه نشخوارهای ذهنی رخ می‌دهد می‌توان به اختلال اضطراب اشاره کرد. در واقع، هنگامی که فرد افکار منفی و نگران کننده­ای زیادی درون ذهن خود دارد – به خصوص افکاری که مربوط به مسائل آینده است- خواه ناخواه درگیراضطراب شدید خواهد شد. افکار نشخواری که ماهیتی آینده‌­نگرانه دارند و معطوف به اتفاقاتی است که ممکن است در آینده رخ دهند، به شدت افراد را مستعد ابتلا به اضطراب می­‌کند.

  • وسواس

اختلال بعدی وسواس فکری است که از آن با نام OCD هم یاد می‌شود. وسواس به فکر یا کاری که دایماً توسط فرد تکرار می‌شود، اطلاق می‌گردد. در واقع، هنگامی که فرد بدون هیچگونه علتی دائماً به موضوعی فکر می­کند یا کاری را تکرار می‌کند، دچار وسواس فکری شده است. گاهی اوقات نشخوارهای فکری باعث بروز رفتارهای وسواس‌­گونه در فرد می­‌شوند.

  • فوبیا (ترس)

از دیگر آسیب‌هایی که به واسطه وجود افکار منفی رخ می‌دهد می‌توان به فوبیا یا ترس‌­های مرضی اشاره کرد. به عنوان مثال، ترس از حیوان، حشره و یا شرایط خاصی همچون فضای بسته می‌تواند به تشدید نشخوارهای ذهنی در رابطه با این موضوعات منجر شود.


مقاله پیشنهادی: « تله‌های زندگی چیست؟ 11 نوع تله زندگی + دانلود پرسشنامه تله‌های زندگی»


برخی راهکارها برای درمان نشخوارهای فکری

حالا که با اختلالات و آسیب‌هایی که به واسطه نشخوار فکری در زندگی افراد رخ می­‌دهند آشنا شده‌اید بیایید نگاهی به راه‌های درمان این آسیب‌ها داشته باشیم. از جمله راه‌های درمان نشخوار ذهنی می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • آرام سازی جسمانی و روانی

تکنیک‌هایی نظیر یوگادرمانی و یا مدیتیشن‌تراپی به اشخاص برای افزایش آرامش جسمی و ذهنی کمک می‌کند. در عین حال، یوگا برای کاهش اضطراب و استرس ناشی از شرایط سخت زندگی نیز کمک کننده است.

  • نوشتن افکار منفی

نوشتن افکار منفی باعث می‌شود شما به صورت منطقی با شرایط و موقعیتی که در آن قرار گرفته‌اید مواجه شوید. به این ترتیب، می‌توانید راه‌حل منطقی‌تری برای شرایط خود پیدا کرده و از درگیر شدن با افکار غیر منطقی – که عمدتاً ماهیتی نشخواری دارند – خلاص شوید.

  • کمک گرفتن از روانشناسان و متخصصین سلامت روان

مشاوره گرفتن و یا شروع روان­درمانی می‌تواند به شما برای درمان مشکلاتی نظیر اضطراب، استرس، درمان تراماها و… کمک کند. حتی در صورت نیاز می‌توان از دارو درمانی تحت نظر متخصص هم بهره برد.

  • دوری از افکار منفی

شما می‌توانید با استفاده از تکنیک‌هایی همچون توقف افکار و یا منحرف کردن ذهن از افکار منفی، از مشکل نشخوار ذهنی خود رهایی یابید.

نتیجه‌گیری

در انتها، باید گفت نشخوارهای ذهنی و افکار منفی یکی از شایع‌ترین مشکلاتی هستند که زندگی اشخاص را به طور دائم تحت تاثیر قرار می‌دهند. در حقیقت، با کمک درمان‌های خاصی همچون مشاوره، روان­درمانی و دارو درمانی می‌توان به درمان این مشکلات پرداخته و زندگی بهتری برای اشخاص ایجاد کرد.

پیشنهاد می‌شود، با انجام فعالیت‌های جدیدی مثل صحبت با افراد جدید، تغییر سبک زندگی، افزایش فعالیت­‌های خوشایند مثل مطالعه کتاب، تماشای فیلم و یا حتی خندیدن و … سعی کنید از افکار منفی دور شوید. این اقدامات می‌­توانند به صورت طبیعی به کم شدن افکار نشخواری کمک کنند.

رزرو نوبت مشاوره آنلاین

نویسنده: تیم تحریریه مشاورلاین

ارسال دیدگاه

مقالات مرتبط